Το πρόσφατο ξέσπασμα της COVID-19 έχει γίνει πανδημία με δεκάδες χιλιάδες μολυσμένους ασθενείς. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η υπερβολική φλεγμονή, οξείδωση και μια υπερβολική ανοσοαπόκριση πιθανότατα συμβάλλουν στην παθολογία COVID-19.

Το ράλι για την ανακάλυψη της θεραπείας για τη νόσο COVID-19 συνεχίζεται με φρενήρεις ρυθμούς. Δεκάδες εταιρείες έχουν επικεντρώσει τις προσπάθειές τους στην ταχεία δοκιμή και ανάπτυξη αποτελεσματικής φαρμακευτικής θεραπείας αλλά και εμβολίων. Η αισιοδοξία είναι διάχυτη, το ίδιο όμως και η αβεβαιότητα. Όλοι αναγνωρίζουν ότι ο κορωνοϊός SARS-CoV-2 είναι ένας εν πολλοίς απρόβλεπτος αντίπαλος. Απρόβλεπτος, αλλά όχι ανίκητος.

Ένα νέο άρθρο από την Κίνα έρχεται να φέρει στο φως την βοήθεια της μελατονίνης σαν βοηθητική ουσία στη θεραπεία της πνευμονίας που προκαλείται από την COVID-19.

Η μελατονίνη είναι μία ορμόνη που βρίσκεται στον οργανισμό τόσο των ζώων όσο και των φυτών. Εκκρίνεται φυσιολογικά από τον οργανισμό και συγκεκριμένα από την επίφυση, ένα μικρό αδένα του εγκεφάλου. Σε ανθρώπους και ζώα, η έκκριση μελατονίνης συμβαίνει κατά τη διάρκεια της κανονικής ώρας ύπνου, γι’ αυτό και μερικές φορές ονομάζεται ως “η ορμόνη της νύχτας”. Η δομή του μορίου της μελατονίνης είναι όμοια με αυτή της σεροτονίνης. Η μελατονίνη παίζει σημαντικό ρόλο στους κύκλους ύπνου του σώματος και είναι ζωτικής σημασίας για τη ρύθμιση του κιρκαδιανού ρυθμού του σώματος (φως ημέρας-σκοτάδι νύχτας). Επομένως, η μελατονίνη έχει καθοριστική σημασία για την ευεξία και χαλάρωση του σώματος, που συμβάλλει στην καλή υγεία.

Η μελατονίνη, ένα πολύ γνωστό αντιφλεγμονώδες και αντιοξειδωτικό μόριο, έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία για τη θεραπεία διαταραχών ύπνου, παραληρήματος, αθηροσκλήρωσης, αναπνευστικής νόσου και ιογενών λοιμώξεων, ενώ προηγούμενη έρευνα έχει τεκμηριώσει τις θετικές επιδράσεις της μελατονίνης στην ανακούφιση από το οξειδωτικό στρες που προκαλείται από τους ιούς, τα βακτήρια και την ακτινοβολία.

Η ταχεία κατανάλωση της μελατονίνης στο έντονο άγχος ενδέχεται να είναι ένας προστατευτικός μηχανισμός του οργανισμού, κατά το οποίο η μελατονίνη χρησιμοποιείται ως αμυντικό μόριο έναντι της οξειδωτικής καταστροφής.

Η καρδιαγγειακή προστασία της μελατονίνης σε συνδυασμό με την αντιοξειδωτική της δράση έχει παρατηρηθεί σε πειραματικά μοντέλα εμφράγματος.

Παράλληλα, έχει  χρησιμοποιηθεί για τη ρύθμιση του κιρκαδιανού συστήματος σε άτομα με τζετ-λακ, εργασία με βάρδιες, καθυστέρηση έλευσης ύπνου, καθώς και σε ορισμένα προβλήματα ύπνου των ηλικιωμένων.

Παρόλο που δεν υπάρχει προφανώς καμία αναφορά σχετικά με τη χρήση μελατονίνης σε ασθενείς με COVID-19, μια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή ανέδειξε ότι η χρήση μελατονίνης ως συμπλήρωμα μπορεί να μειώσει αποτελεσματικά τα επίπεδα κυκλοφορούντων κυτοκινών και μπορεί επίσης να μειώσει τα επίπεδα προ-φλεγμονωδών κυτοκινών σε ασθενείς με COVID-19, με πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα όσον αφορά την εξασθένηση κυτταροκινών επίπεδα.

Οι κυτοκίνες ή κυτταροκίνες ρυθμίζουν την ανοσολογική απάντηση, επομένως είναι φυσικό η παραγωγή και δράση τους να επηρεάζει την εξέλιξη ασθενειών.

Όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά υπερβολικά, υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα ενός φαινομένου που ονομάζεται “καταρράκτης κυτοκινών”. Αυτή είναι η περίπτωση όπου το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά παράγοντας πάρα πολλές κυτοκίνες για την καταπολέμηση μιας λοίμωξης. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν υπάρχει μόλυνση από ορισμένους μικροοργανισμούς και έχει παρατηρηθεί στην περίπτωση του κορωνοϊού SARS-CoV-2 ο οποίος προκαλεί τη νόσο COVID-19.

Αν και η άμεση απόδειξη της εφαρμογής μελατονίνης στη COVID-19 είναι ασαφής, τόσο η χρήση της σε πειραματικά μοντέλα ζώων όσο και σε μελέτες σε ανθρώπους έχει τεκμηριώσει συνεχώς την αποτελεσματικότητά της και την ασφάλειά της και η χρήση της από ασθενείς με COVID-19 αναμένεται να είναι εξαιρετικά επωφελής.

 

Πηγή: https://doi.org/10.1016/j.lfs.2020.117583

 

Ευχαριστούμε την κα Σοφία Ραυτοπούλου για τις πολύτιμες πληροφορίες.

Η κυρία Σοφία Ραυτοπούλου MD, MSC, MRSM(UK), MBGS(UK) είναι Επιστημονικά Υπεύθυνη Πνευμονολόγος - Φυματιολόγος του Ομίλου Affidea, MSc Ειδικός Ιατρός Διαταραχών Ύπνου και Ερευνήτρια Γενετικής Καρκίνου Πνεύμονα στην Ακαδημία Αθηνών.