Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Παιδικού Καρκίνου στις 15 Φεβρουαρίου, η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου αναγάγει σε θέμα Εθνικής Προτεραιότητας για το Σύστημα Υγείας, τη βελτίωση της περίθαλψης και της φροντίδας για τον καρκίνο της παιδικής ηλικίας και επισημαίνει την έλλειψη κατάλληλων υποδομών για τα παιδιά που νοσούν από καρκίνο, καθώς και την αδυναμία να καλυφθούν επαρκώς οι ιδιαίτερες ανάγκες που έχουν, τόσο οι μικροί ασθενείς όσο και οι οικογένειές τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο παιδικός καρκίνος είναι η 2η συχνότερη αιτία θανάτου μετά από τα ατυχήματα. Περίπου 250.000 παιδιά σε όλο τον κόσμο νοσούν από καρκίνο κάθε χρόνο. Από αυτά μόνο το 20% έχει δυνατότητα πρόσβασης σε σωστή ιατρική φροντίδα, ενώ το 80% από αυτά προέρχεται από χώρες μέσου και χαμηλού εισοδήματος. Πάνω από 150.000 θάνατοι κάθε χρόνο θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, εάν υπήρχε δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης και εξειδικευμένης θεραπείας σε όλα τα παιδιά. Το 70% - 80% των παιδιών που έχουν πρόσβαση σε εξειδικευμένη θεραπεία γίνεται καλά με την πρόοδο της ιατρικής και λόγω της επάρκειας φαρμάκων και καταρτισμένου επιστημονικού προσωπικού. Κάθε μέρα εκτιμάται ότι περίπου 20 παιδιά πεθαίνουν από καρκίνο στην Ευρώπη!

Στην Ελλάδα περίπου 300 παιδιά προσβάλλονται κάθε χρόνο από καρκίνο, κυρίως από λευχαιμία. Ωστόσο, 8 στα 10 παιδιά που θα νοσήσουν από λευχαιμία, θεραπεύονται και αυτό είναι το μήνυμα που θα πρέπει να συγκρατήσουμε όλοι μας.

Μεγάλες οι προκλήσεις και οι ανεκπλήρωτες ανάγκες για τα παιδιά με καρκίνο

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, η ανεπάρκεια στην κάλυψη των αναγκών σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στη γεωγραφική κατανομή των παιδο - ογκολογικών κλινικών, τη λειτουργία του συστήματος υγείας, το οποίο αδυνατεί να ανταποκριθεί στις ιδιαίτερες ανάγκες του καρκίνου κατά την παιδική και εφηβική ηλικία και την έλλειψη κοινωνικής μέριμνας. Όπως αναφέρει ενδεικτικά, στη χώρα μας δεν υπάρχει ψυχοκοινωνική υποστήριξη για τον μικρό ασθενή και την οικογένειά του πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας. Επιπλέον, οι ασθενείς και οι γονείς τους στερούνται ενημέρωσης σχετικά με την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση, για τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιπλοκές, καθώς και τη συστηματική παρακολούθηση κατά την ενήλικη περίοδο της ζωής τους, παρότι έχει διαπιστωθεί ότι πολλές παθήσεις που εμφανίζονται τότε, σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνου κατά την παιδική ηλικία. Επιπροσθέτως, η έλλειψη δεδομένων δημιουργεί μεγάλο κενό στην προσπάθεια για αποτελεσματική αντιμετώπιση του καρκίνου της παιδικής ηλικίας. Είναι βέβαια πολύ θετικό βήμα, το γεγονός ότι το 2019 το υπουργείο Υγείας έκανε αποδεκτό το αίτημα της Ομοσπονδίας για τη δημιουργία Μητρώου Ασθενών Σπανίων Καρκίνων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ο καρκίνος της Παιδικής Ηλικίας.

Αδιάγνωστες οι μισές περιπτώσεις καρκίνου στα παιδιά

Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο «The Lancet Oncology» εκτιμά ότι σχεδόν τα μισά από τα παιδιά που έχουν καρκίνο σε όλο τον κόσμο δεν διαγιγνώσκονται κατά συνέπεια δεν αντιμετωπίζονται, με αποτέλεσμα να «πεθάνουν στο σπίτι». Η μελέτη διαπίστωσε ότι περίπου 400.000 νέα κρούσματα καρκίνου παιδικής ηλικίας εμφανίζονται κάθε χρόνο, αλλά μόνο 200.000 από αυτά διαγιγνώσκονται και επομένως καταγράφονται. Οι συντάκτες της μελέτης λένε ότι αυτό μπορεί να συμβεί λόγω της έλλειψης πρόσβασης στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, με τα παιδιά να καταλήγουν να πεθαίνουν αδιάγνωστα στο σπίτι. Το νέο μοντέλο του «Global Childhood Cancer - Παγκόσμιου Παιδικού Καρκίνου» έδειξε ότι η υποδιάγνωση του παιδικού καρκίνου είναι ένα ιδιαίτερο πρόβλημα στη Νότια Ασία και τη Δυτική Αφρική, όπου τα ποσοστά ήταν υψηλά ως 49% και 57% αντίστοιχα. Αντίθετα, στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη, μόνο το 3% των παιδικών καρκίνων βρέθηκαν αδιάγνωστοι.

Ο συγγραφέας της μελέτης Zachary Ward, υποψήφιος διδάκτωρ στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Harvard TH Chan, εκτιμά ότι 3 εκατομμύρια περιπτώσεις θα μείνουν αδιάγνωστες έως το 2030 εάν δεν γίνουν βελτιώσεις. Οι προηγούμενες εκτιμήσεις βασίστηκαν σε αρχεία από τα μητρώα καρκίνου, αλλά το 60% των χωρών δεν διαθέτει αυτά τα μητρώα, πράγμα που σημαίνει ότι οι εκτιμήσεις καλύπτουν μόνο ένα μικρό ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού. Σύμφωνα με τον Zachary Ward, οι ακριβείς εκτιμήσεις της συχνότητας εμφάνισης παιδικού καρκίνου είναι κρίσιμες για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής για να τους βοηθήσουν να θέσουν προτεραιότητες στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και να σχεδιάσουν αποτελεσματική διάγνωση και θεραπεία όλων των παιδιών με καρκίνο. Ο πιο συνηθισμένος καρκίνος παιδικής ηλικίας το 2015 βρέθηκε να είναι η οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία, με εντοπισμένα 75.000 νέα περιστατικά παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων περίπου 700 στη Βόρεια Ευρώπη, περισσότερα από 1.500 στη Δυτική Αφρική, 3.500 στην Ανατολική Αφρική και σχεδόν 30.000 στη Νότια Κεντρική Ασία. Όπως λέει ο Ward, τα θετικά νέα είναι ότι πολλές χώρες δεσμεύονται για καθολική κάλυψη υγείας, η οποία θα συμβάλει στη βελτίωση της πρόσβασης των παιδιών στην υγειονομική περίθαλψη, παρόλο που εξακολουθούν να απαιτούνται επενδύσεις σε μητρώα καρκίνου για να παρακολουθείται η πρόοδος.

Μήνυμα Διευθύνοντος Συμβούλου κ. Θεόδωρου Καρούτζου

Στην Affidea, θέλουμε οι συνάνθρωποί μας να γνωρίζουν ότι, πολλοί καρκίνοι μπορούν να προληφθούν, ειδικά εάν διαγνωστούν και αντιμετωπιστούν όσο το δυνατόν νωρίτερα. Η πρόληψη είναι το κλειδί για τη διάγνωση του καρκίνου σε πρώιμο στάδιο και κατά συνέπεια για την επιτυχή αντιμετώπισή του, γι’ αυτό και δεν πρέπει να αμελούμε τις απαραίτητες προληπτικές εξετάσεις. 

Σήμερα, είναι περισσότερο επίκαιρο από ποτέ, το θέμα της πρόληψης των ασθενειών και η προαγωγή της υγείας. Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Παιδικού Καρκίνου είναι μια ευκαιρία να υπενθυμίσουμε σε όλους ότι ο καθένας μας πρέπει να έχει πρόσβαση στην περίθαλψη, όπου και όποτε το χρειάζεται.

Στην Affidea, κάθε μέρα ενώνουμε τις δυνάμεις μας για να αλλάξουμε εκατομμύρια ζωές παντού στην Ευρώπη, να προσφέρουμε στους εξεταζόμενους εξαιρετική φροντίδα και εμπειρία, να εμφυσήσουμε την ιδέα ότι «πάνω από όλα είναι η υγεία». Εμείς πρέπει και μπορούμε να κάνουμε περισσότερα για να βελτιώσουμε την ποιότητα των υπηρεσιών εξωνοσοκομειακής περίθαλψης σε παγκόσμιο επίπεδο. Η παροχή πρωτοβάθμιας φροντίδας υψηλής ποιοτικής στάθμης και η άρτια εξυπηρέτηση αποτελούν την κύρια αποστολή μας.

Η ψηφιακή εποχή σε συνδυασμό με την τεχνητή νοημοσύνη αναπροσαρμόζει την πρακτική της ιατρικής φροντίδας, στην οποία η Affidea επενδύει δυναμικά. Στο νέο τοπίο που διαμορφώνεται, επισημαίνουμε την κρισιμότητα των στρατηγικών επενδύσεων, τόσο σε κορυφαίο ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό όσο και σε έμπειρο ανθρώπινο δυναμικό, με στόχο να παραμένουμε στην πρώτη γραμμή.